تحلیلی نقادانه بر بودجه ۴۲ هزار میلیارد تومانی سال ۱۴۰۴ شهرداری شیراز: هزینههای گزاف و ضعف نظارت
یادداشت تحلیلی
تحلیلی نقادانه بر بودجه ۴۲ هزار میلیارد تومانی سال ۱۴۰۴ شهرداری شیراز:
هزینههای گزاف و ضعف نظارت
رقم درشت ۴۲ هزار میلیارد تومانی در حالی به عنوان بودجه سال ۱۴۰۴ شهرداری شیراز در شورای شهر مصوب گردید که همچنان مشکلات ساختاری، هزینههای سنگین و ناکارآمدی در مدیریت شهری به قوت خود باقی است. رویههای نادرست بودجهریزی، انحرافات مالی، واگذاری اموال عمومی برای تأمین بدهیها و عدم نظارت جدی شورای شهر، باعث شده شهروندان نهتنها از خدمات شهری مطلوب محروم بمانند، بلکه آینده مالی شهر نیز در هالهای از ابهام فرو رود. این در حالی است که مدیران شهری و اکثریت اعضای شورای شهر، همچنان از متورم کردن بودجه و افزایش هر ساله آن به عنوان دستاوردی افتخارآمیز و کارنامه درخشان یاد می کنند، آن هم در صورتی که عمده منابع تأمین بودجه از جیب مردم و فروش سرمایهها و اموال عمومی حاصل میشود. در این نوشتار، نقدی جدی بر بودجه سال ۱۴۰۴ ارائه شده و برخی از مهمترین چالشهای آن بررسی میشود.
1⃣متورم کردن سالانه بودجه: راهی به سوی توسعه یا ناکارآمدی؟
افزایش بودجه به خودی خود یک شاخص مثبت نیست. اگر این افزایش همراه با بهبود بهرهوری، شفافیت مالی و کاهش هزینههای زائد نباشد، میتواند منجر به ناکارآمدی و افزایش بدهیهای شهری شود. در بسیاری از شهرهای توسعهیافته در دنیا، تمرکز بر بهینهسازی هزینهها و افزایش بهرهوری است، نه صرفاً افزایش بودجه. بنابراین، مهمتر از افزایش بودجه، نحوه هزینهکرد آن و تمرکز بر پروژههای اثرگذار و پایدار و پرهیز ارنگاه های صرفا کالبدی به شهر است.
2⃣عدم نظارت مؤثر شورای شهر بر هزینهها
یکی از وظایف اصلی شورای شهر، نظارت بر نحوه هزینهکرد بودجه است، اما در عمل، شهرداری بدون حسابکشی واقعی، هرگونه اقدامی که بخواهد انجام میدهد و تنها در تفریغ بودجه، مشخص میشود که چه میزان از اعتبارات از مسیر اصلی خود منحرف شده است. عدم کنترل بهموقع هزینهها، بهویژه در حوزههای کلیدی مانند پروژههای عمرانی، فرهنگی و حملونقل، موجب شده تا بسیاری از پروژهها بدون اولویتبندی و بدون شفافیت مالی اجرا شوند.
3⃣هزینههای گزاف اداره شهرداری و ساختار ناکارآمد
یکی از اصلیترین دغدغههای بودجه ۱۴۰۴، رقم بالای هزینههای جاری است. بر اساس اطلاعات موجود، حدود ۱۱ هزار میلیارد تومان از کل ۴۲ هزار میلیارد تومان بودجه، صرف هزینههای جاری میشود. این یعنی از هر هزار میلیارد تومان درآمد، ۲۶۰ میلیارد آن فقط صرف ساختار شهرداری میشود که بیش از ۸۰ درصد آن مربوط به حقوق و مزایای کارکنان است. این در حالی است که تعداد دقیق نیروی انسانی شهرداری همچنان غیر شفاف و مبهم است، اما بر اساس داده های غیر مستند ارائه شده توسط مدیران و اعضای شورای شهر برآوردها نشان میدهد هر کارمند شهرداری بهطور متوسط بین ۷۰ تا ۹۰ میلیون تومان در ماه برای شهر هزینه دارد. این هزینههای سنگین، بدون بهبود کیفیت خدمات شهری، بهوضوح نشاندهنده یک ساختار ناکارآمد و نیازمند اصلاح است.
4⃣تهاتر املاک شهرداری با بانک شهر: فروش سرمایههای عمومی برای تسویه بدهیها
یکی از تصمیمات بحثبرانگیز که قبل از ارائه لایحه بودجه ۱۴۰۴ در صحن شورا مصوب شده است، تهاتر گسترده املاک شهرداری با بانک شهر است. این سیاست، نهتنها باعث از بین رفتن داراییهای عمومی میشود، بلکه نشاندهنده ناتوانی شهرداری در تأمین مالی پروژهها از طریق درآمدهای پایدار است. در شرایطی که قیمتگذاری این املاک فاقد شفافیت است، این نگرانی وجود دارد که داراییهای شهر با قیمتی پایینتر از ارزش واقعی به بانک شهر واگذار شود. و نکته خطرناکتر اینجاست که شورا با این مصوبه نامناسب، اجازه داده که تا پایان شهریور ۱۴۰۴، کل بدهیهای شهرداری از طریق این تهاتر تسویه شود، در حالی که میزان بدهی و املاک واگذار شده همچنان در ابهام است.
5⃣انحراف بودجه در هزینهها و درآمدها
یکی دیگر از مسائل بحثبرانگیز بودجه در سالیان اخیر، انحرافات جدی در هزینههای شهرداری و درآمدهای آن است. این انحرافات موجب شده برخی منابع، برخلاف اهداف اولیه خود هزینه شوند. بهعنوان مثال، در سه سال اخیر، شهرداری شیراز درآمدهای قابلتوجهی از محل کسری پارکینگ کسب کرده، که این پول باید صرف ایجاد پارکینگهای عمومی شود، در حالی که در عمل چنین اتفاقی نیفتاده و مردم همچنان با بحران کمبود پارکینگ مواجهاند. این مسئله بار دیگر ضعف نظارت شورا بر بودجه را نشان میدهد.
6⃣عدم اهتمام به شفافیت در بودجه
یکی از انتقادات اساسی به بودجه ۱۴۰۴، عدم شفافیت در ارائه جزئیات درآمدها و هزینهها است. بسیاری از ردیفهای بودجهای کلی و مبهم بوده و مشخص نیست که چه میزان از این بودجه به پروژههای ضروری و چه مقدار به هزینههای غیرضروری اختصاص یافته است. همچنین، میزان بدهیهای شهرداری و نحوه بازپرداخت آن بهطور دقیق مشخص نشده که این خود میتواند زمینهساز فساد و هدررفت منابع مالی شود.
7⃣ تمرکز بر پروژههای کلان مقیاس حملونقل بدون حل معضل ترافیک
بخش قابلتوجهی از بودجه شهرداری به پروژههای کلان مقیاس حملونقل اختصاص یافته است، اما بررسی عملکرد سالهای گذشته نشان میدهد که بسیاری از این پروژهها صرفاً با هدف جلب توجه اجرا شدهاند و تأثیر چندانی در کاهش ترافیک نداشتهاند. در حالی که توسعه حملونقل عمومی و ایجاد زیرساختهای پایدار نظیر خطوط مترو و مسیرهای اتوبوس تندرو میتواند راهکار عملی باشد، بودجه عمدتاً صرف پروژههایی شده که بیشتر جنبه تبلیغاتی دارند.
⬅️نتیجهگیری: شهر گران و ناکارآمد اداره می گردد!
تحلیل بودجه ۱۴۰۴ شهرداری شیراز نشان میدهد که شهر همچنان بهصورت گران و ناکارآمد اداره میشود. هزینههای جاری بالا، مدیریت نامناسب منابع، عدم شفافیت در هزینهکردها، واگذاری بیحسابوکتاب املاک و نبود نظارت جدی شورا، همگی نشاندهنده یک سیستم مالی معیوب است که نیازمند اصلاحات اساسی است. اگر این روند ادامه یابد، نهتنها خدمات شهری بهبود نخواهد یافت، بلکه آینده مالی شیراز نیز به خطر خواهد افتاد. تنها راهحل، تغییر رویکرد شورا در نظارت جدی و بدون اهمال، افزایش شفافیت مالی، اجرای نظام بودجهریزی عملیاتی و تمرکز بر درآمدهای پایدار است، نه فروش سرمایههای عمومی و افزایش بدهیها.
🌱به کانال های 🇮🇷 جمعیت تحول و کارآمدی🇮🇷 بپیوندید◀️