منطق تعهد به انصراف نامزدها چیست؟

رویه ای در میان گروه های سیاسی مرسوم است که در ایام انتخابات شرط گفتگو و ارزیابی کاندیداها را تعهد به کناره گیری آنها در صورت عدم برگزیده شدن توسط آن گروه سیاسی قرار می‌دهند به عبارت دیگر کاندیداها در صورتی می‌توانند در فرایند ارزیابی و انتخاب لیست گروه های سیاسی شرکت کنند که متعهد شوند در صورت تشخیص آن گروه کناره گیری کرده و(در واقع به نفع آن جریان سیاسی) از انتخابات انصراف دهند.

انصراف از انتخابات در واقع از جمله موارد تعهداتی است که به صورت غیرشفاف و پشت پرده از نامزدها اخذ می‌شود تا در عوض، اجازه شرکت در فرایند انتخاب لیست به آنها اعطا شود.

این رفتار عجیب و زننده که در اثر تکرار، تبدیل به امری رایج شده است از یک نوع نگرش بر می خیزد و به نوبه خود فرهنگ متناسب با خود را نیز بازتولید کرده است. این که از کسی بخواهند به نفع یک لیست کناره گیری کند از آن جا ناشی می شود که متولیان آن لیست و ائتلاف خود را تنها تشخیص دهنده حق و شایستگی برای وکالت مردم تشخیص می دهند و طبعا ادعا دارند با کمال صلاحیت و خالی از هرگونه غرض ورزی و یکجانبه نگری همه نامزدها را بررسی و بهترین ها را گلچین می کنند.

نه تنها این ادعا مسموع و مطابق با سابقه گذشته حضرات نیست بلکه حتی در صورت صحت نیز مجوزی برای کناره گیری سایر کاندیداها از عرصه انتخابات نیست؛ زیرا انتخاب نهایی بر عهده مردم است و کسی نمی تواند به صورت خودخوانده، بر مقدرات مردم اعمال حاکمیت کرده و فرصت انتخاب آن ها را تنگ و محدود کند.

روشن است که این دست فرمان، نشان دهنده تقلای گروه های سیاسی برای خلوت کردن فضای انتخاباتی به نفع جریانات غالب و ساکت کردن صدای نامزدهای متنوع است. به نظر می رسد این رویکرد در انتخابات پیش‌رو با چالش جدی تری نسبت به گذشته روبرو باشد و نیاز جامعه به مشاهده تنوع در نگاه های مدیریتی، زمینه را برای حضور کاندیداهای غیر لیستی در سبد انتخاب مردم فراهم خواهد کرد.